O potencial dos mapas da Xunta

Antigas imaxes aéreas de diferentes momentos que abranguen todo o noso territorio. Unha completa base de datos de toponimia. Unha aplicación que permite ver o que se agocha por baixo da vexetación. Os mapas que foi publicando de xeito aberto a Xunta ao longo dos últimos anos amosan grandes posibilidades para coñecer mellor o noso patrimonio e a nosa cultura. Dispoñibles para visualizar en liña ou para descarga, esta cartografía fai parte dun ambicioso proxecto que alcanza diversos ámbitos da administración e quere achegar novas ferramentas de decisión tamén ao conxunto da sociedade.

CG: Pensa que hai unha explosión actual arredor dos mapas? Ata que punto está relacionado coas novas tecnoloxías? Manuel Borobio: Máis do que un boom acontece que son máis accesibles e máis apropiables pola cidadanía. Desde que irrompeu Google mudou o xeito de entender a xestión da información xeográfica e demostrou que calquera cousa que ocorre acontece nun punto concreto é representable nun mapa. Esta é unha forma de expresión universal, como o xogo do mapa do tesouro que con catro elementos permitía chegar a un obxectivo, trátase dunha linguaxe universal, que é completamente accesible e apropiable pola cidadanía, grazas ás novas tecnoloxías pero tamén ás dispoñibilidade masiva dos datos.

A aplicación destes parámetros permiten que sexamos máis rápidos e máis certeiros na toma de decisións

Que vantaxes achegan os mapas para interpretar e coñecer a realidade? O que non se me ocorre é ningún inconveniente. Cun mapa podes saber onde estás e o que acontece arredor, interactuar coa contorna e ser máis áxil na toma de decisións. Desde pensar onde tomo un café ou onde teño unha farmacia ata como evitar zonas de risco ou de inundacións, tanto a nivel persoal como á hora de planificar o desenvolvemento de cidades. Falamos de cuestións como riscos, calidade ambiental ou cohesión social. Ademais, podemos pór en relación a información que ocorre nun lugar concreto con outras cousas e isto dá lugar a toda unha explosión creativa. Estamos a ver como a aplicación destes parámetros permiten que sexamos máis rápidos e máis certeiros na toma de decisións.

O mapa mais interesante é o que está por vir, o que imos facer de xeito corresponsable e solidario entre todos

Que mapas dos que oferta a Xunta destacaría a nivel cultural? Cales pensa que teñen un maior potencial aínda por explotar? Penso que a cartografía histórica é algo básico á hora de coñecer de onde vimos e como evoluímos. Desde hai un anos comezaron a se facer mapas que a nivel global e de xeito dinámico permitían representar elementos a indicar cando ocorrían. Nesa liña, integrar a cartografía histórica resulta moi importante para que investigadores e tamén a cidade poida saber como mudou ese territorio. Para min o mapa mais interesante é o que está por vir, o que imos facer de xeito corresponsable e solidario entre todos. A idea é que poidamos sinalar un elemento patrimonial de xeito interactivo e dialogar arredor do mesmo como sociedade. Aspiramos a elaborar unha cartografía que sexa como a mesa desde a que establecer esa xestión cotián. Agora mesmo estanse a inventariar sobre mapa os elementos de patrimonio localizados desde a Xunta, e este non debe ser un mapa estático, ten que servir para establecer este diálogo. Ata que punto pensa que se están a aproveitar esas posibilidades? O mapa ou a información que máis éxito está a ter é o voo do 56, tivo unha acollida fantástica. Penso que boa parte da demanda débese a que axuda á planificación e xustifica a existencia histórica de determinadas construcións, e ademais axuda a ver a evolución da paisaxe. Agora estamos a ortorectificar un voo anterior, dos anos corenta, que pensamos que pode funcionar moi ben tamén. Outra cartografía que está a ser moi demandada, sobre todo por técnicos e xestores do patrimonio é a LiDAR, que aínda hai moito partido que lle sacar. Trátase dun conxunto de puntos que temos de todo o territorio cunha densidade de medio punto por metro cadrado e aí, ademais da coordenadas, amósase se en cada punto hai solo, vexetación, auga ou outro elemento. É como obter unha máscara ou un escáner do territorio no que podemos quitar as coberturas vexetais e localizar mesmo mámoas ou elementos que non estaban ben ubicados. Do mesmo xeito, pódense localizar formas do terreo que indican que poden existir restos interesantes. O Instituto de Ciencias do Patrimonio está a desenvolver proxectos moi interesantes a partir deste material. O mapa máis interesante será o que sexamos capaces de debuxar a partir deste material. Agora mesmo penso que este é o mapa con máis potencial de cara ao patrimonio e arqueoloxía dos que temos. Un servizo básico que temos é que calquera información que ofertamos no web pode configurala o usuario para empregala nos seus programas informáticos e traballar con ela. Quizais esa sexa a nosa mellor ferramenta, permitir ese acceso.

Queremos xerar canles de diálogo, de xeito os datos sexan utilizables pola cidadanía e que se xere información a partir deles

Cales son os vindeiros proxectos nesta liña Agora mesmo estamos centrados en facer minaría, recolección de datos. Queremos garantir que a información que se oferta desde as Administracións é fidedigna e fiable, que son datos oficiais que se pode traballar a nivel profesional. Ao tempo, seguimos a liña de estandarizar os formatos, facilitar que sexa visible para a cidadanía. Un debate que se está a dar a nivel europeo é o xeito de aproveitar toda esa información que se xera masivamente e como se pode filtrar a máis fiable. A idea é crear unha infraestrutura que dará resposta a algo no que a cidadanía está por diante de nós. Falamos de expor o patrimonio cultural, natural, un plan xeral ou calquera instrumento e que o cidadán poida directamente dicirnos o que pensa que vai ocorrer ou que está a ocorrer neses puntos do territorio. Trátase tamén xerar canles de diálogo, de xeito os datos sexan utilizables pola cidadanía e que se xere información a partir deles, se reflexione se poñan en cuestión e que deste xeito nos enriquezan a nós ou a outros organismos. Polo momento pensamos que non hai moita consciencia do potencial que teñen estas ferramentas. Como estamos a traballar nos cimentos tampouco no poñemos a vender o piso piloto, temos pendente desenvolver a formación nese ámbito. O que xa fixemos foi formación dentro da Administración, tanto da Xunta como Local, e calquera técnico que estea interesado ten o noso apoio. Agora mesmo estamos máis concentrados na fase de consolidación do proxecto.