Carballo da Cha
O Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia recolle e dá un réxime de protección ao patrimonio arbóreo da Comunidade. A inclusión faise a petición de terceiros e adoita estar relacionada con razóns de valor ornamental, excepcionalidade dalgunha característica ou especie, lonxevidade ou, nalgúns casos con valores máis intanxibles coma a importancia histórica dalgún exemplar. Menos habitual é a valoración mitolóxica dun exemplar en concreto, como é o caso da recente solicitude presentada ante a Consellería de Medio Ambiente por iniciativa da Asociación de Veciños/as de Vilachá de Salvadur, en A Pobra do Brollón (Lugo). A veciñanza reclama á Xunta a inclusión do Carballo da Chá en base ao seu vencello a unha lenda local que indica que ao seu carón foi enterrado un ser mitolóxico: o aláparo.
A asociación presentou a candidatura deste carballo situado no tramo histórico do Camiño de Inverno a Santiago de Compostela, ante a Consellería que deu comunicación pública, entre outras solicitudes, no DOG do pasado venres. Os argumentos que avalan esta proposta dese a asociación non son tanto a espectacularidade nin a antigüidade da árbore. Realmente o particular deste Carballo da Chá, explican, é o seu vencello á mitoloxía popular dos "aláparos", perigosos seres medio homes e medio bestas, case ciclopes, coñecidos pola súa voracidade e polas súas inmorais e criminais costumes de roubar e facer mal. A lenda local indica que neste lugar onde está a árbore foi enterrado o aláparo logo de que os veciños de Vilachá lle desen morte. O seu lugar de enterramento, segundo di a tradición popular, é nun sitio onde nacen xuncas (o único, seica, de todo Vilachá) e que está ao carón do Carballo da Chá. Ademais, a importancia desta árbore para xustificar a súa inclusión neste catálogo tamén radica no propio feito de ser quen de crear un topónimo referido a un só exemplar concreto, na vez de a un conxunto natural, que segundo a veciñanza, revela a importancia que ten para a comunidade de Vilachá. Por último, pero non menos importante dadas as reivindicacións que desde Vilachá de Salvadur fan sobre o recoñecemento do trazado do Camiño de Inverno a Santiago, o carballo sitúase no tramo histórico deste, xusto no lugar onde se colle o camiño cara ao miradoiro da Capela. Co cal, entenden os veciños, "a súa conservación, divulgación e posta en valor resulta imprescindible ao ser un dos lugares con maior traxecto de persoas". A solicitude está agora sometida a trámite de información pública durante un prazo de vinte días, para os efectos de que os interesados poidan presentar os documentos e xustificacións que consideren pertinentes. A resolución do comité de valoración de solicitudes para o Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia coñecerase máis adiante.
