Os premios María Casares sitúan a lingua como a pedra angular das artes escénicas

A obra Iribarne é a gran triunfadora da noite seguida de O dragón de ouro

A obra <em>Iribarne</em> é a gran triunfadora da noite seguida de <em>O dragón de ouro</em>
Premiados na gala María Casares. Foto: AAAG
A obra Iribarne con nove galardóns, foi a clara triunfadora da noite, nunha gala onde salientaron as reivindicacións do uso do idioma e a homenaxe á traxectoria e vida do actor Xabier Deive.

O Teatro Rosalía de Castro de A Coruña acolleu na tarde do xoves a festa do teatro galego, conducida este ano pola compañía Sarabela Teatro; que se converteu nunha homenaxe aos espectáculos ambulantes e aos oficios invisibles que compoñen o sector.

A cerimonia comezou co discurso da Xunta Directiva da Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG), a cargo de Eva Fórneas e Xosé Barato, que mediante un texto en castelán e galego cargado de ironía, reivindicaron o futuro da lingua galega entre os máis novos e alertaron das consecuencias que podería supoñer a perda de falantes para creación e as manifestacións artísticas. Na súa intervención, Fórneas sinalou que "a lingua é a nosa forma de ser e estar no mundo" antes de poñer en valor o papel que xogaron os medios públicos na difusión da lingua a través da ficción e da dobraxe, "pedras angulares" para o idioma.

Pola súa banda, Barato sinalou a necesidade duns medios públicos plurais que reflictan toda a realidade do país, tanto en formatos de ficción como non ficción.

Por último, os directivos aproveitaron o discurso para sinalar que a AAAG celebra este 2025 o seu 40 aniversario, e salientar a importancia do asociacionismo na consecución de dereitos para a profesión. Un alegato que sentaría os piares do ton reivindicativo que acompañaría a gala ao longo da noite, á que asistiron diversas autoridades políticas de primeira liña.

A gala, que discorreu ambientada na viaxe en carretera dun grupo de teatreiros, coas súas incidencias técnicas e burocráticas, contou coa dirección de Fernando DaCosta e cun elenco conformado por Sabela Gago, Fernando González, Belén Constenla, Josito Porto, Elena Seijo e Víctor Mosqueira. Este ano, un total de dezasete espectáculos aspiraban este ano facerse con algún dos dezaseis galardóns nos que se dividen os premios organizados pola AAAG.

Continúa o gran ano de Esther Carrodeguas
A peza 'Iribarne', de ButacaZero, dirixida por Esther Carrodeguas e estreada no Centro Dramático Nacional foi o gran gañador da noite. A obra, que percorre a vida do político galego Manuel Fraga Iribarne e revisa o seu papel na Transición, levou nove dos doce galardóns aos que aspiraba: mellor espectáculo, dirección, dirección de movemento, texto orixinal, actriz protagonista, actor protagonista, espazo sonoro, vestiario e espazo escénico (este último compartido con 'O dragón de ouro').

Pola súa banda, 'O dragón de ouro', de Sarabela Teatro, que se basea no libro do dramaturgo alemán Roland Schimmelpfenning e aborda temas como a inmigración, a prostitución forzada e o desarraigo, acadou catro galardóns: actriz secundaria, adaptación-tradución, iluminación e espazo escénico, este último, compartido con 'Iribarne'.

A obra 'Os contos do Lobicán', de Redrum Teatro, baseado nun texto de Eva Mejuto que reinventa os contos clásicos e foi gañador do XV Premio Barriga Verde 2022, conseguiu o María Casares ao mellor espectáculo de monicreques; e 'Monstros', de Producións Teatráis Excéntricas, fíxose co premio ao mellor espectáculo infantil.

O premio á mellor dirección foi para Xavier Castiñeira por 'Iribarne', o de mellor texto orixinal levouno Esther F. Carrodeguas pola mesma obra. O de actor protagonista levouno Anxo Outumuro ('Iribarne'), o de actriz protagonista Lidia Veiga ('Iribarne'), o de actriz secundaria, Sabela Gago ('O dragón de ouro') e o de actor secundario foi para Toni Salgado ('Apaga o candil', de Contraproducións).

Os artistas Anxo Outomuro e Lidia Veiga, gañadores a mellor actor e actriz protagonista respectivamente, coincidiron en salientar nos seus agradecementos o papel das escolas teatrais no espertar das vocacións infantís e en salientar a importancia das primeiras oportunidades sobre as táboas.

Durante o transcurso dos Premios, a xornalista Belén Regueira leu o Manifesto Galego no Día Mundial do Teatro. Fixo fincapé na liberdade creativa nas artes escénicas para a construción e comprensión do mundo e da vida. Reivindicou a dignidade para a profesión, lamentando a precariedade que arrastra, camuflada en moitas ocasións entre os focos e aplausos do público.

Xabier Deive, lembrado cun premio póstumo

Un dos momentos máis emotivos da noite aconteceu durante a entrega do Premio de Honra Marisa Soto pola directiva de AAAG ao actor Xabier Deive, falecido en xuño do ano pasado. O galardón, que recoñecía a traxectoria e calidade humana do artista, coñecido por papeis en "Matalobos", "Serramoura" ou "A lei de Santos" recollérono a súa filla, Irea Deive, e a súa viúva, Eva Albaladejo, arroupadas pola longa ovación dos presentes.

O colofón da noite chegou coa traca final prendida na longa mecha dunha xornada chea de reivindicacións laborais, políticas e sociais, que rematou co equipo da dirección da gala entoando unha adaptación aos tempos da Marsellesa clamando contra Altri e a choiva de papeis vermellos co himno impreso, como pasquíns anticipando unha revolución.